براش‌ها یکی از جذاب‌ترین بخش‌های ایلاستریتورن. با براش‌ها می‌تونی کارهایی کنی که با Pen و شکل‌های ساده نمی‌شه: مثل خط‌های دست‌نویس، بافت، قلم‌موهای خطاطی، فرچه‌های نقاشی، حاشیه‌های آماده، افکت‌های خاص و…
اینجا ۵ نوع براش ایلاستریتور رو کامل برات توضیح می‌دم، همراه با کاربرد واقعی و نکات حرفه‌ای.

۱) Calligraphic Brush – براش خوش‌نویسی و ماژیکی

این براش چی هست؟

Calligraphic Brush در واقع یک براش کاملاً ساده‌ست که براساس ضخامت، زاویه و گردی قلم ساخته می‌شه.
بیشتر شبیه نوشتن با ماژیک تخت، قلم خوش‌نویسی یا خودکار ضخیمه.

کجا استفاده می‌شه؟

• طراحی لوگوتایپ فارسی و عربی

• امضای دیجیتال

• طراحی دست‌نویس (Handwriting)

• ساخت اسکچ (ایده‌پردازی سریع)

چرا خیلی مهمه؟

چون کنترل کامل روی ضخامت خط، زاویه قلم و فشار قلم داری.
اگه طراحی لوگو یا تایپوگرافی می‌کنی، این براش از واجباته.

امکاناتش:

• تنظیم Pressure (برای قلم نوری)

• تنظیم Angle (زاویه قلم)

• تنظیم Roundness (گردی نوک قلم)

• تنظیم ضخامت (Size)

نکته حرفه‌ای:

برای طراحی لوگوتایپ فارسی، یک Calligraphic Brush با تنظیمات شخصی مثل:

• زاویه ۳۵ درجه

• ضخامت کم

• Roundness حدود ۱۵%
  بذار، نتیجه‌اش خیلی تمیز می‌شه.

۲) Scatter Brush – براش پخش‌کننده اشیاء روی مسیر

این براش چی هست؟

Scatter Brush یک شیء (Object) رو می‌گیره و روی مسیر به صورت پخش شده، رندوم و تکراری می‌ذاره.
مثل پاشیدن برگ، نقطه، دانه، بافت، برف، گل‌برگ، ستاره و…

کجا استفاده می‌شه؟

• ساخت بافت‌های طبیعی (Sand texture / Grain / Dust)

• ساخت نقطه‌گذاری (Speckles)

• افکت باران، برف، برگ

• ساخت پس‌زمینه‌های مینیمال

• افکت‌های هنری و کارتونی

چرا مهمه؟

چون با یه مسیر ساده می‌تونی کلی شکل پخش کنی، بدون اینکه دستی تک‌تک بچینی.

تنظیماتی که داره:

• Size اندازه هر شیء

• Spacing فاصله بین عناصر

• Scatter پخش‌شدنش به اطراف مسیر

• Rotation زاویه قرارگیری

• Random برای رندوم کردن همه موارد بالا

نکته حرفه‌ای:

برای ساخت بافت گِرِینی (دانه‌دانه)، یک دایره خیلی ریز درست کن، بعد با Scatter پخش کن و opacity رو کم کن → پس‌زمینه حرفه‌ای.

۳) Art Brush – براشی که شکل رو در طول مسیر می‌کشه

این براش چی هست؟

Art Brush دقیقاً شبیه اینه که یک شیء کشیده بشه و در امتداد یک خط یا مسیر پخش بشه.
مثلاً یه قلم‌مو رو در نظر بگیر که وقتی می‌کشی، یه خط فشرده بلند به شکل خودش پشت سرش می‌ذاره.

کجا استفاده می‌شه؟

• ایجاد خطوط دست‌نویسی طبیعی

• ساخت افکت ضربه قلم چینی یا ژاپنی

• طراحی خطوط خمیده با بافت خاص

• ساخت المان‌های انتزاعی

• ساخت ریش‌ریش، سایه‌های خاص یا فرم‌های ناهمگون

چرا مهمه؟

وقتی می‌خوای یک خط به‌جای اینکه ساده و صاف باشه، شخصیت داشته باشه، Art Brush بهترین گزینه‌ست.

تنظیماتی که داره:

• Direction (جهت کشیده شدن شیء)

• Scale Proportionally میزان کش‌آمدن

• Flip (معکوس کردن براش)

• Colorization رنگ‌پذیری (نکته کلیدی!)

نکته مهم درباره Colorization:

اگر براشت خاکستری باشه و Mode روی Tints باشه، با هر رنگی که انتخاب کنی رنگ می‌گیره.
این نکته خیلی مهمه چون خیلی‌ها براش می‌سازن، بعد می‌بینن رنگ نمی‌گیره!

۴) Pattern Brush – براش الگو شونده دور مسیر

این براش چی هست؟

Pattern Brush یک الگو رو در طول یک شکل تکرار می‌کنه.
این الگو می‌تونه شامل پنج قسمت باشه:

• Side (وسط مسیر)

• Outer Corner (گوشه بیرونی)

• Inner Corner (گوشه داخلی)

• Start Tile

• End Tile

کجا استفاده می‌شه؟

• ساخت کادرها و حاشیه‌های تزئینی

• ساخت فریم‌های پیچیده

• طراحی مرزهای زیبا در پوسترها و کارت ویزیت

• ساخت طرح تکراری دور شکل

چرا مهمه؟

چون می‌تونی با یک بار ساخت یک کاشی (Tile)، یک حاشیه بی‌نقص و حرفه‌ای بسازی.
برای کار گرافیکی چاپی فوق‌العاده‌ست.

تنظیماتش:

• Fit (گزینه‌های Automatic – Stretch – Add Space)

• Colorization

• Scale اندازه تکرار

• Spacing فاصله الگوها

نکته خیلی مهم:

برای اینکه Pattern Brush گوشه‌های تمیز داشته باشه، باید برای Inner Corner و Outer Corner هم کاشی طراحی کنی، وگرنه گوشه‌ها زشت می‌شن.

۵) Bristle Brush – براش شبیه قلم‌موهای واقعی

این براش چی هست؟

Bristle Brush قلم‌موی واقعی رو شبیه‌سازی می‌کنه.
نوک قلم‌مو از چندین موی جدا تشکیل شده و شبیه نقاشی سنتی یا رنگ روغن می‌شه.

کجا استفاده می‌شه؟

• کارهای هنری

• نقاشی دیجیتال

• ساخت بافت آبرنگ یا گواش

• طراحی کاراکتر با حس نقاشی دستی

چرا مهمه؟

چون خروجی کاملاً متفاوتی از سایر براش‌ها می‌ده و می‌تونه به کارها حس دستی و هنری بده.

تنظیماتش:

• Bristle Length طول موها

• Bristle Density تراکم موها

• Thickness ضخامت قلم‌مو

• Stiffness میزان سفت بودن

• Paint Opacity میزان شفافیت

• Paint Flow مقدار رنگ

نکته حرفه‌ای:

برای طراحی‌های پرجزییات یا چاپ صنعتی زیاد مناسب نیست چون تعداد نقاط و مسیرها زیاد می‌شه → فایل سنگین می‌شود.

چطور براش بسازیم؟ (سریع و کامل)

ساخت یک Calligraphic Brush

Brushes Panel → New Brush → Calligraphic
→ تنظیم زاویه، Roundness، ضخامت

ساخت یک Scatter یا Art یا Pattern Brush

1. یک شکل طراحی کن

2. انتخابش کن

3. از Brushes Panel گزینه New Brush

4. نوع براش رو انتخاب کن

5. تنظیمات رو انجام بده

6. تست کن و بهبود بده

چطور براش اضافه کنیم؟

روش سریع (داخل خود Illustrator)

Brushes Panel → منو → Import Brushes
فایل‌های AI یا ABR

روش پوشه‌ای (نصب دائمی)

Windows:

C:\Program Files\Adobe\Adobe Illustrator\Support Files\Required\Resources\en_US\Brushes

Mac:

Applications/Adobe Illustrator/Presets/en_US/Brushes

نکات حرفه‌ای کار با براش‌ها

• براش‌های زیادی استفاده نکنی تا فایل سنگین نشه.

• برای کارهای چاپی، Art Brush و Bristle Brush رو با دقت استفاده کن.

• برای لوگوتایپ از Calligraphic + Expand استفاده کن.

• همیشه حالت Outline (Ctrl+Y) رو چک کن تا مسیرها تمیز باشن.

• Scatter Brush می‌تونه سرعت رندر رو کم کنه، پس تا جا ممکن ساده نگه دار.